آن در اين گفتار ، نظارت همگانى بر يكديگر و مخصوصا بر جوان‌ها و دختران و پسران جوان در عرصه‌هاى مختلف زندگى اجتماعى است . مراعات آداب و رسومى كه در يك جامعهء سالم وجود دارد ، مخصوصا كه اين آداب و رسوم ، خالى از خرافات ، موهومات و گناه هم باشد ، يك امر طبيعى و بلكه يك عامل مهمّ بازدارنده از انحراف و سقوط خواهد بود . اين آداب و رسوم بايد در تمام شئون زندگى نسل جوان ، از رفتار و گفتار گرفته تا نشست‌وبرخاست ، رفت‌وآمد و خلاصه آنچه كه در يك اجتماع بر آن توجّه مىشود و مورد نظر و دقّت است ، رعايت شود ، تا شخص در ميان مردم ، انسانى متعارف باشد و كارهايش جلب‌نظر ديگران را نكند و او را انگشت‌نماى غير نسازد . اصولا مخالفت با مردم و حضور در جامعه كه مستلزم حفظ آداب و رسوم اجتماعى است مورد تأكيد روايات است . حضرت على عليه السّلام مىفرمايند : « با مردم چنان درآميزيد كه اگر از دنيا رفتيد بر شما بگريند و در خوشىها به شما تهنيت گويند » . « 1 » مطلب ديگر اين‌كه ، بين مراعات آداب و رسوم اجتماعى و به دست آوردن شخصيّت اجتماعى رابطهء بسيار زنديكى است و اگر افرادى پيدا مىشوند كه توانسته‌اند گره‌اى از كار جامعه باز كنند ، براى اين است كه شخصيّت اجتماعى داشته‌اند . اگر حضرت امام خمينى رحمه اللّه توانست كار بزرگى چون بنيانگذارى جمهورى اسلامى را به انجام برساند ، بيشتر به خاطر اين بود كه ابتدا بر دل‌ها حاكم شد و يك شخصيّت بزرگ اجتماعى پيدا كرد . بنابراين اگر كسى بخواهد در ميان مردم ، عزّت و عظمت پيدا كند ، بايد داراى

--> ( 1 ) . « خالفوا النّاس مخالفطه إن متّم معها بكوا عليكم و إن عشتم حنّوا إليكم » . ( مجلسى ، محمّد باقر ، بحار الانوار ، 74 ، ص 167 ) .